Władza rodzicielska po rozwodzie – co się zmienia, a co zostaje bez zmian?
|
Rozwód rodziców rodzi wiele pytań dotyczących dalszego funkcjonowania rodziny, w szczególności w zakresie praw i obowiązków wobec dzieci.
Jednym z najczęściej pojawiających się zagadnień jest kwestia władzy rodzicielskiej oraz tego, czy i w jakim zakresie zmienia się ona po rozwiązaniu małżeństwa. Prawidłowe zrozumienie zasad regulujących władzę rodzicielską pozwala uniknąć nieporozumień i konfliktów oraz lepiej chronić dobro dziecka.
Czym jest władza rodzicielska
Władza rodzicielska to ogół praw i obowiązków przysługujących rodzicom wobec dziecka. Obejmuje ona w szczególności obowiązek i prawo do wychowania dziecka, sprawowania nad nim pieczy, reprezentowania go w sprawach prawnych oraz zarządzania jego majątkiem. Władza rodzicielska ma charakter ciągły i trwa co do zasady aż do osiągnięcia przez dziecko pełnoletności.
Jej wykonywanie powinno zawsze uwzględniać dobro dziecka jako nadrzędną zasadę prawa rodzinnego. Oznacza to, że decyzje podejmowane przez rodziców muszą służyć prawidłowemu rozwojowi fizycznemu, emocjonalnemu i społecznemu dziecka, niezależnie od relacji pomiędzy samymi rodzicami.
Władza rodzicielska po rozwodzie
Rozwód rodziców nie powoduje automatycznego pozbawienia władzy rodzicielskiej żadnego z nich. Zasadą jest, że po rozwodzie władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom w takim samym zakresie, jak przed rozwiązaniem małżeństwa. Sam fakt zakończenia związku małżeńskiego nie wpływa na prawa i obowiązki rodziców wobec dziecka.
Sąd, orzekając rozwód, każdorazowo rozstrzyga również o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej. Może pozostawić ją obojgu rodzicom, ograniczyć jednemu z nich określone uprawnienia albo – w wyjątkowych sytuacjach – pozbawić jednego z rodziców władzy rodzicielskiej.
Pozostawienie władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom
Najczęściej spotykanym rozwiązaniem w praktyce sądowej jest pozostawienie pełnej władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom. Ma to miejsce zwłaszcza wtedy, gdy rodzice są w stanie współpracować w sprawach dotyczących dziecka, nawet jeśli nie pozostają już w związku małżeńskim.
W takim przypadku sąd może ustalić miejsce zamieszkania dziecka przy jednym z rodziców, nie ograniczając przy tym praw drugiego. Oboje rodzice zachowują prawo do współdecydowania o istotnych sprawach dziecka, takich jak wybór szkoły, leczenie, wyjazdy zagraniczne czy decyzje dotyczące wychowania.
Miejsce zamieszkania dziecka a władza rodzicielska
Ustalenie miejsca zamieszkania dziecka przy jednym z rodziców bywa często mylnie utożsamiane z ograniczeniem władzy rodzicielskiej drugiego rodzica. W rzeczywistości są to dwie odrębne kwestie. Miejsce zamieszkania dziecka wskazuje jedynie, z którym z rodziców dziecko przebywa na stałe.
Rodzic, przy którym dziecko nie mieszka, nadal posiada pełnię praw wynikających z władzy rodzicielskiej, o ile sąd nie postanowi inaczej. Oznacza to, że ma on prawo do informacji o dziecku oraz współdecydowania o kluczowych aspektach jego życia.
Ograniczenie władzy rodzicielskiej
Ograniczenie władzy rodzicielskiej następuje wtedy, gdy sąd uzna, że dobro dziecka wymaga ingerencji w sposób wykonywania tej władzy. Najczęściej ma to miejsce w sytuacjach konfliktowych, gdy rodzice nie są w stanie porozumieć się w sprawach dotyczących dziecka lub gdy sposób sprawowania opieki przez jednego z rodziców budzi wątpliwości.
Ograniczenie władzy rodzicielskiej może polegać na przyznaniu jednemu z rodziców prawa do samodzielnego podejmowania decyzji w określonych sprawach lub na ustanowieniu nadzoru kuratora. Nie oznacza ono jednak całkowitego wyłączenia rodzica z życia dziecka.
Pozbawienie władzy rodzicielskiej
Pozbawienie władzy rodzicielskiej jest środkiem o charakterze wyjątkowym i stosowane jest jedynie w najpoważniejszych przypadkach. Może do niego dojść m.in. wtedy, gdy rodzic trwale nie interesuje się dzieckiem, rażąco zaniedbuje swoje obowiązki lub swoim zachowaniem zagraża dobru dziecka.
Pozbawienie władzy rodzicielskiej nie oznacza jednak automatycznego zerwania wszelkich więzi prawnych z dzieckiem. Rodzic nadal może być zobowiązany do świadczeń alimentacyjnych, a sąd może uregulować kwestie kontaktów, o ile nie stoją temu na przeszkodzie względy bezpieczeństwa.
Kontakty z dzieckiem a władza rodzicielska
Kontakty z dzieckiem stanowią odrębną instytucję prawa rodzinnego i nie są bezpośrednio uzależnione od posiadania władzy rodzicielskiej. Nawet rodzic pozbawiony władzy rodzicielskiej może mieć prawo do kontaktów z dzieckiem, jeżeli nie zagraża to jego dobru.
W praktyce oznacza to, że ograniczenie lub pozbawienie władzy rodzicielskiej nie przesądza automatycznie o zakazie kontaktów. Każdorazowo sąd dokonuje indywidualnej oceny sytuacji dziecka i relacji z rodzicem.
Znaczenie współpracy rodziców po rozwodzie
Prawidłowe wykonywanie władzy rodzicielskiej po rozwodzie wymaga współpracy rodziców, nawet jeśli ich relacje osobiste uległy pogorszeniu. Brak komunikacji i eskalacja konfliktu mogą prowadzić do dalszych postępowań sądowych i negatywnie wpływać na sytuację dziecka.
Z punktu widzenia dobra dziecka kluczowe znaczenie ma stabilność, przewidywalność oraz poczucie bezpieczeństwa. Dlatego prawo rodzinne kładzie nacisk na takie uregulowanie władzy rodzicielskiej, które umożliwia dziecku utrzymanie relacji z obojgiem rodziców, o ile jest to możliwe i bezpieczne.
Źródło zdjęć : Pexels
Nadesłał:
redakcja
|
